Оила – жамиятнинг энг кичик, аммо энг муҳим бўғинидир. Инсон биринчи тарбияни, биринчи меҳрни, биринчи ахлоқий сабоқни айнан оила бағрида олади. Шунинг учун ҳам оила мустаҳкам бўлса, жамият барқарор бўлади; оила заифлашса, жамиятда турли ижтимоий муаммолар кўпайиши табиий.

Бугунги глобаллашув, ахборот тезлиги ва қадриятлар ўзгариши шароитида оила институти жиддий синовларга дуч келмоқда. Ажралишлар сони ортиши, тарбия муаммолари, моддий манфаатни маънавиятдан устун қўйиш ҳолатлари – буларнинг барчаси оиланинг мустаҳкамлигига таъсир қилмоқда. Шу боис мазкур мавзу бугунги кунда ўта долзарб ҳисобланади.

Оила – фақат бирга яшаш ёки қон-қариндошлик алоқаси эмас. У – меҳр, масъулият, садоқат ва ўзаро ҳурматга асосланган муқаддас боғлиқликдир. Фарзанд тарбияси, ахлоқий меъёрларни шакллантириш, миллий ва диний қадриятларни сақлаш каби муҳим вазифалар айнан оила зиммасига юкланган.

Оилавий муносабатлар фақат ҳуқуқ ва мажбурият эмас, балки қалбий боғлиқлик ҳамдир. Мустаҳкам оила:

— фарзандларга тўғри тарбия беради;

— жиноятчилик ва ахлоқий бузилишларнинг олдини олади;

—  иқтисодий барқарорликка ҳисса қўшади;

—  жамиятда ўзаро ишончни мустаҳкамлайди.

Демак, оила масаласи фақат шахсий эмас, балки умумжамият аҳамиятига эга. Бугунги кунда оила институтига таъсир этаётган омиллар кўп. Улардан айримларини кўриб чиқамиз.

A) Ижтимоий тармоқлар ва ахборот босими

Интернет ва ижтимоий тармоқлар инсон ҳаётига чуқур кириб келди. Бу, албатта, фойдали имкониятлар билан бирга, салбий таъсирларни ҳам олиб келмоқда. Оила аъзоларининг бир дастурхон атрофида ўтириб, ҳар кимнинг телефонга берилиб кетиши – бугунги одатий манзарага айланди. Бу эса мулоқотнинг камайишига сабаб бўлмоқда.

Б) Моддий манфаатни устун қўйиш

Айрим ҳолларда никоҳ молиявий манфаат, ташқи кўриниш ёки мақом асосида қурилмоқда. Руҳий мослик, ахлоқий уйғунлик эса иккинчи даражага тушиб қоляпти. Бу эса келажакда низоларга олиб келиши мумкин.

В) Масъулият ҳиссининг пасайиши

Оила – масъулият демакдир. Эрнинг ҳам, аёлнинг ҳам ўз бурчи бор. Фарзанд тарбиясида бефарқлик, бир-бирига нисбатан ҳурматнинг камайиши оилавий муаммоларни келтириб чиқаради.

Г) Сабр ва муросанинг камайиши

Аввалги авлодларда сабр ва муроса кучли эди. Бугун эса айрим ҳолларда кичик келишмовчиликлар ҳам ажралишга сабаб бўлмоқда. Аслида эса оила – бу мукаммаллик эмас, балки биргаликда камчиликларни енгиб ўтишдир.

Оиланинг мустаҳкам бўлиши тасодиф эмас. У онгли ҳаракат ва доимий меҳнат натижасидир.

Никоҳдан олдин ахлоқ, иймон, масъулият ва характерга эътибор бериш жуда муҳим. Ташқи омиллар вақтинчалик, аммо ички фазилатлар бардавомдир.

Оилада ишонч йўқолса, муносабатлар заифлашади. Эр-хотин бир-бирини эшитишни, тушунишни ва қўллаб-қувватлашни ўрганиши керак.

Кўп муаммолар гаплашмасликдан келиб чиқади. Ҳис-туйғуларни маданият билан ифода этиш, айблаш ўрнига ечим излаш – мустаҳкам оиланинг белгисидир.

Диний ва миллий қадриятларга суянган оила барқарорроқ бўлади. Чунки у фақат ҳис-туйғуга эмас, балки принципларга таянади.

Қўшма саёҳатлар, суҳбатлар, дастурхон атрофидаги самимий мулоқот – булар оилавий боғлиқликни кучайтиради.

Оила институтининг мустаҳкамлиги жамият тараққиётининг кафолатидир. Бугунги тезкор ва ўзгарувчан дунёда оилани асраш, унинг маънавий асосларини мустаҳкамлаш ҳар бир инсоннинг бурчидир.