Жарима баллари тизимига 2025 йилнинг июнидан эътиборан барча ҳайдовчилар жалб этилди. Аввал фақат йўл патрули ходимлари тузган маъмурий баённомаларга қараб баллар ҳисобланарди. Аммо 2026 йил 1 апрелдан бошлаб махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш тизимлари (яъни йўл бўйлаб ўрнатилган камералар ва фоторадарлар) орқали қайд этилган қоидабузарликлар учун ҳам жарима баллари ҳисобланиши белгиланди. Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан 2026 йил 1 апрелдан жарима баллари радарга тушган қоидабузарликлар учун ҳам қўлланади ва уларни тўғри шахсга (эгасига ёки ҳақиқий ҳайдовчига) тақсимлаш тартиби жорий этилади.

 

Жарима балларининг тақсимланиши

 

Янги тартибга кўра, жарима баллари эндиликда нафақат транспорт воситаси эгасига, балки автомобилни ҳақиқатан бошқариб турган шахсга ҳам ёзилади. Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан мулкдор томонидан фуқаролик-ҳуқуқий асосларда (ишончнома, суғурта полислари, йўл варақаси ва ҳ.к.) топширилган машинани бошқараётган ҳайдовчига ҳам баллар берилиши белгиланди. Бошқача айтганда, автомобилни ким бошқарган бўлса, у шахснинг ҳисобига жарима баллари ёзилади.

 

Хулоса ва тавсиялар

 

Барчадан кенг тарқалган “радарга тушганимда жарима баллари ҳисобланмайди” деган тушунча нотўғри. 2026 йил 1 апрелдан бошлаб махсус фото‑видео тизимлари орқали аниқланган йўл ҳаракати қоидабузарликлари учун ҳам жарима баллари белгиланади. Жарима баллари жараёнини тартибга солган қонун ва қарорлар бўйича қоидабузарлик содир этилган транспорт воситасини айнан ким бошқарган бўлса, баллар ҳам айнан ўша шахс ҳисобига ёзилади. Агар маълумот киритилмаган бўлса, баллар автомобиль эгасига юкланади (агар у ҳайдовчилик гувоҳномасига эга бўлса).

 

Шу боис, автомобиль эгаларига шахсий “Э-жаримабалл” кабинетини очиб, машинани топширадиган ҳайдовчилар ҳақида аниқ маълумот киритиб қўйиш; ҳайдовчиларга эса ўзларининг жарима балларини тизимдан мунтазам текшириш тавсия қилинади. Ҳуқуқий жиҳатдан келгусидаги қоидабузарликлар учун ҳам тегишли шахс (ҳайдовчи) зиммасига адолатли ҳолда жарима баллари ёзиб борилишини таъминлаш учун расмий ҳужжатларга амал қилиш ва E-jarimaball тизимидаги маълумотларни тўғри янгилаш муҳимдир.

 

Нуринисо Нурмуҳаммедова,

Юридик кадрларни қайта тайёрлаш
ва малакасини ошириш институти
матбуот котиби