Замонавий меҳнат бозорида кадрлар тайёрлаш сифати ва битирувчиларнинг бандлигини таъминлаш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан биридир. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 8-сон қарори билан тасдиқланган янги тартиб олий таълим муассасалари (ОТМ), талабалар ва иш берувчилар ўртасидаги муносабатларни янги босқичга олиб чиқмоқда.

1. Тизимнинг асосий моҳияти ва иштирокчилар

Янги тартибга кўра, иккинчи ва ундан юқори курс талабалари орасидан муносиб номзодлар саралаб олинади. Ушбу жараёнда қуйидаги уч томонлама манфаатлар тўқнашади:

Буюртмачи (Иш берувчи): Ишчилар сони 50 нафардан ортиқ ёки қиймати 1 млн АҚШ долларидан кам бўлмаган инвестиция лойиҳаларига эга бўлган ташкилотлар.

Талаба (Талабгор): Ўқишни битиргандан сўнг ишлаб бериш шарти билан шартнома пули тўлаб берилишини истаган, GPA кўрсаткичи 3 ва ундан юқори бўлган иқтидорли ёшлар.

Олий таълим ташкилоти: Кадрлар тайёрлаш жараёнини иш берувчи талабларига мослаштирувчи ва жараённи мувофиқлаштирувчи бўғин.

2. Иш берувчилар учун яратилган имкониятлар

Янги ҳужжат иш берувчиларга таълим жараёнига бевосита таъсир ўтказиш имконини беради:

Қўшимча модуллар: Иш берувчи талабига кўра асосий фанлардан ташқари қўшимча таълим модуллари танлов фани сифатида киритилиши мумкин.

Мониторинг: Иш берувчи ҳар семестр якунида талабанинг фанларни ўзлаштиришини кузатиб боради.

Диплом иши мавзуси: Битирув иши мавзулари бевосита иш берувчининг фаолияти ёки инвестиция лойиҳасига оид масалалардан келиб чиқиб белгиланади.

3. Саралаб олиш ва амалга ошириш механизми

Талабаларни саралаш жараёни қатъий белгиланган муддатларда ва шаффофлик асосида амалга оширилади:

Босқич	Муддат	Тадбир
1-босқич	1 августга қадар	Қўшимча таълим модуллари бўйича таклифлар бериш
2-босқич	10 сентябрга қадар	Талаблар ва эҳтиёжларни ОТМ веб-сайтида эълон қилиш
3-босқич	20 сентябрга қадар	Талабалар томонидан электрон ариза ва транскрипт топшириш
4-босқич	15 октябрга қадар	Танлов комиссияси томонидан суҳбат ўтказиш

Суҳбат жараёнида талабанинг соҳавий билимлари билан бир қаторда, мамлакатдаги ислоҳотларга муносабати ва мотивацияси ҳам баҳоланади. Бунда буюртмачи вакилининг хулосаси асосий мезон ҳисобланади.

Ушбу қарорнинг ҳаётга татбиқ этилиши бир вақтнинг ўзида бир нечта муаммоларни ҳал этади. Биринчидан, талабалар учун таълим харажатлари қопланиши ва кафолатланган иш ўрни яратилади. Иккинчидан, иш берувчилар ўз талабларига тўлиқ жавоб берадиган "тайёр" кадрларга эга бўлади.

Хулоса қилиб айтганда, мазкур низом олий таълим тизимининг жозибадорлигини ошириш ва битирувчиларни иш билан таъминлашдаги "узилиш"ларни бартараф этишга хизмат қилади.

Турғунали Тошболтаев,
"Адолат" МҲАМ ходими