Эндиликда давлат органи вакили тадбиркор ҳузурига келса, аввал QR-кодни сканерлаши шарт. Акс ҳолда тадбиркор уни қабул қилмаслик ҳуқуқига эга.

2026 йил 1 августдан мамлакатимизда тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган муҳим рақамли механизм – «Бизнес ҳимоя» QR-коди амалиётга жорий этилди. Янги тартиб Президентнинг 2026 йил 17 апрелдаги ПФ–63-сон Фармони асосида ишлаб чиқилган бўлиб, тадбиркорлик фаолиятига ноқонуний аралашувларни чеклаш, текширувларнинг шаффофлигини таъминлаш ва коррупциявий хавфларни камайтиришга хизмат қилади.

«Бизнес ҳимоя» QR-коди нима?

«Бизнес ҳимоя» QR-коди — тадбиркорлик субъектига бириктириладиган махсус рақамли идентификатор бўлиб, у «Ягона давлат назорати» ахборот тизими билан интеграция қилинган.

Ушбу QR-код орқали:

— тадбиркорлик субъектида ўтказиладиган барча текширувлар;

— профилактика тадбирлари;

— давлат органлари ходимлари билан назорат тадбири ҳисобланмайдиган мулоқотлар электрон тарзда рўйхатга олинади.

Давлат органи ходими учун қандай талаблар белгиланди?

2026 йил 1 августдан бошлаб тадбиркор билан мулоқот қиладиган ёки текширув ўтказадиган давлат хизматчиси:

— «Ягона давлат назорати» мобил иловасидан фойдаланиши;

— тадбиркорнинг «Бизнес ҳимоя» QR-кодини сканерлаши;

— ташриф мақсади ва тегишли маълумотларни электрон тизимга киритиши шарт.

Бу талаб нафақат текширувларга, балки профилактика тадбирлари ва расмий мулоқотларга ҳам татбиқ этилади.

Тадбиркор қандай ҳуқуқларга эга?

Қонунчиликка кўра, агар давлат органи ходими:

— QR-кодни сканерламаса;

— маълумотларни ахборот тизимига киритмаса;

— текширувни белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказмаса,

тадбиркор уни ўз ҳудудига киритмаслик ва мулоқот қилишни рад этиш ҳуқуқига эга.

Бундай ташриф қонун талабларига мувофиқ расмийлаштирилмаган ҳисобланади.

Қандай ўзгаришлар амалга оширилди?

Янги тизим доирасида яна бир қатор енгилликлар ҳам жорий этилди:

— текширувлар учун қоғоз шаклидаги махсус гувоҳномалар босқичма-босқич электрон шаклга ўтказилди;

— текширувларни рўйхатга олиш электрон тарзда амалга оширилади;

— тадбиркорларга аввалги **«Текширувларни рўйхатга олиш электрон китоби»**ни тақдим этиш талаби бекор қилинди;

— назорат жараёнлари рақамлаштирилиб, уларнинг шаффофлиги оширилди.

QR-кодни қаердан олиш мумкин?

Тадбиркорлар «Бизнес ҳимоя» QR-кодини govcontrol.uz орқали юклаб олишлари мумкин.

Хулоса

«Бизнес ҳимоя» QR-коди — тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга қаратилган муҳим рақамли восита ҳисобланади. Энди давлат органлари вакиллари билан ҳар қандай расмий мулоқот ёки текширув электрон тизим орқали қайд этилади. Бу эса ноқонуний текширувларнинг олдини олиш, давлат органлари фаолиятининг очиқлигини таъминлаш ва тадбиркорлар учун янада қулай ҳамда шаффоф бизнес муҳитини шакллантиришга хизмат қилади.

Феруз Жўраев
тайёрлади