Иш жараёнида қисқа танаффус олиш  бу шунчаки одат эмас, балки қонун билан кафолатланган ҳуқуқдир. Ходимнинг соғлиғи ва меҳнат унумдорлигини сақлаб қолиш мақсадида Меҳнат кодекси дам олиш ва овқатланиш учун алоҳида тартиб белгилаган. Афсуски, айрим иш жойларида бу қоидага етарлича эътибор берилмайди. Шу боис, ҳар бир ходим ўз ҳуқуқини билиши ва ундан тўғри фойдаланиши муҳим.

Танаффуснинг давомийлиги ва белгиланиш тартиби

Меҳнат кодексининг 204-моддасига кўра, иш куни давомида ходимга камида 30 дақиқа ва энг кўпи билан 2 соатгача дам олиш ва овқатланиш танаффуси берилиши шарт. Бу вақт иш вақтига киритилмайди, яъни алоҳида ҳисобланади.

Танаффуснинг аниқ вақти ва давомийлиги ички меҳнат тартиби қоидаларида ёки меҳнат шартномасида белгиланади. Заруратга қараб танаффус бутун жамоа учун умумий тарзда ёки маълум бўлим ва бригада учун алоҳида тартибда жорий қилиниши мумкин.

Танаффусдан фойдаланиш тартиби

Ходим танаффус вақтида ўз ихтиёрига кўра ҳаракат қилади  иш жойида қолиши ёки ташқарига чиқиб, овқатланиб келиши мумкин. Агар корхонада иш вақтини жамлаб ҳисоблаш тизими қўлланилса ва иш куни 8 соатдан ортиқ давом этса, ходимга камида иккита танаффус берилиши лозим.

Иш жараёнини тўхтатиб бўлмайдиган ҳолатлар

Баъзи ишлаб чиқариш жараёнларида ишни тўлиқ тўхтатиб танаффусга чиқиш имкони бўлмайди. Бундай ҳолларда иш берувчи ходимга бевосита иш жараёнининг ўзида овқатланиш ва қисқа дам олиш шароитини яратиши шарт. Бу турдаги ишларнинг рўйхати ва махсус жойлар ички тартиб қоидаларида аниқ кўрсатилиши керак.

Алоҳида тоифадаги ходимлар учун махсус тартиб

Санитария қоидалари ёки бошқа норматив ҳужжатлар билан тиббиёт ходимлари, хавфли шароитда ишловчилар ёки хизмат кўрсатиш соҳасидаги ходимлар учун алоҳида танаффус тартиби белгиланиши мумкин. Бундай ҳолларда асосий мезон  ходимнинг соғлиғи ва хавфсизлигини таъминлаш.

Зиёвуддин Намозов,
"Адолат" МҲАМ ходими