Ер — мамлакатнинг муҳим табиий бойлиги ҳисобланади. Шу боис ер ресурсларидан оқилона фойдаланиш, уларнинг унумдорлигини сақлаш ва муҳофаза қилиш давлат сиёсатида муҳим ўрин тутади. Ўзбекистон Республикаси Ер кодексининг 82-моддасида ердан оқилона фойдаланиш ва уни муҳофаза қилишни иқтисодий рағбатлантириш чоралари белгиланган.

Янги ўзлаштирилаётган ерлар учун солиқ имтиёзлари

Қонунчиликка мувофиқ, янги ўзлаштирилаётган ҳамда мелиоратив ҳолати яхшиланаётган суғориладиган ерларга нисбатан ер солиғи бўйича имтиёзлар берилиши мумкин. Бу ерларни самарали ўзлаштириш ва уларнинг қишлоқ хўжалиги айланмасига киритилишини тезлаштиришга хизмат қилади.

Ерларни муҳофаза қилувчиларга қўшимча енгилликлар

Ерларни муҳофаза қилиш ва қайта тиклаш ишларини амалга ошираётган юридик ва жисмоний шахсларга кам чиқитли ҳамда ресурсларни тежовчи технологияларни жорий этишда солиқ, кредит ва бошқа турдаги имтиёзлар тақдим этилади. Бу эса замонавий ва экологик хавфсиз технологияларни қўллашни рағбатлантиради.

Тупроқ унумдорлигини ошириш қўллаб-қувватланади

Қонунчилик ерларнинг сифатини яхшилаш, илмий асосланган алмашлаб экиш тизимини жорий қилиш, қишлоқ ва ўрмон хўжалиги ерларининг унумдорлигини ошириш ҳамда экологик тоза маҳсулот етиштиришни рағбатлантиришни назарда тутади.

Бузилган ерларни тиклаш учун бюджет маблағлари ажратилиши мумкин

Агар ер участкалари ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ёки ижарачиларнинг айбисиз ҳолда бузилган бўлса, уларни қайта тиклаш учун зарурат туғилганда республика ёки маҳаллий бюджет маблағлари ажратилиши мумкин. Шунингдек, агротехника, ўрмон-мелиорация ва тупроқни муҳофаза қилишга қаратилган бошқа тадбирлар ҳам давлат томонидан қўллаб-қувватланади.

Консервация қилинган ерлар бўйича зарар қопланиши мумкин

Ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачиларнинг айбисиз сабабларга кўра ер участкалари вақтинча консервация қилинганда, бу ҳолат туфайли олинадиган даромаднинг камайиши давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қисман қопланиши мумкин.

Қонунчиликда бошқа рағбатлантириш чоралари ҳам назарда тутилган

Ердан оқилона фойдаланиш ва уни муҳофаза қилиш соҳасида қонунчиликда бошқа иқтисодий рағбатлантириш чоралари ҳам белгиланиши мумкин. Уларни амалга ошириш тартиби тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан тартибга солинади.

 

Ер кодексининг 82-моддаси ер ресурсларидан самарали ва эҳтиёткорлик билан фойдаланишни рағбатлантиришга қаратилган. Солиқ имтиёзлари, кредит енгилликлари, бюджет маблағлари ҳисобидан қўллаб-қувватлаш ва бошқа иқтисодий механизмлар ерларни муҳофаза қилиш ҳамда уларнинг унумдорлигини сақлашда муҳим аҳамият касб этади. Бу эса нафақат қишлоқ хўжалиги ривожига, балки экологик барқарорликни таъминлашга ҳам хизмат қилади.

Зиёвуддин Намозов,
"Адолат" МҲАМ ходими