Вазирлар Маҳкамасининг “Меҳнат нормаларини ишлаб чиқиш ва жорий қилиш тартиби тўғрисидаги намунавий низомни тасдиқлаш ҳақида”ги низоми тасдиқланди.

 Мазкур ҳужжат ташкилотларда меҳнат нормаларини ишлаб чиқиш ва жорий қилиш тартибини ҳамда айрим ёрдамчи ходимлар тоифасига мансуб касб ва лавозимларнинг намунавий меҳнат нормаларини белгилайди. Шунингдек, низом тадбиркорлик фаолияти субъектлари учун меҳнатни ташкил этишни такомиллаштириш, унинг самарадорлигини ошириш ва ходимлар учун қулай шароитлар яратиш, шунингдек ходимларнинг оптимал сонини аниқлаш мақсадида қабул қилинган.

 Намунавий низом қуйидагиларни белгилайди:

— ташкилотларда меҳнат меъёрлари ва стандартларини ишлаб чиқиш ҳамда жорий этиш тартиби;

— ёрдамчи ходимларнинг айрим тоифалари касблари ва лавозимлари бўйича иш ҳақининг намунавий меъёрлари.

Меҳнат нормалари нима? 

Бу муайян ишлаб чиқариш шароитларида маълум бир иш ёки топшириқни бажариш учун зарур бўлган максимал вақтни аниқлаш, шунингдек, меҳнат натижалари ва иш ҳақи миқдорлари ўртасидаги мувозанатли нисбатларни ўрнатиш бўлиб, у турли тоифадаги ходимлар (гуруҳлар) сони ва жиҳозлар сонининг оптимал нисбатини аниқлаш имконини беради.

 Хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва касблари таснифлагичи касблар ва лавозимларнинг бошқарув, ишлаб чиқариш ва ёрдамчи ходимлар тоифаларига тегишлилигини аниқлаш учун қўлланилади.

Ёрдамчи хизматчилар тоифасига кирувчи штат бирликларини аниқлашда, аввало, ушбу тоифага мансуб айрим касблар ва лавозимлар бўйича ходимлар сонининг намунавий меъёрларига амал қилинади. сўнгра, ёрдамчи хизматчилар сонининг маъмурий хизматчиларга нисбатан мутаносиблигини ҳисоблаш меъёрлари қўлланилади.

Ходимларнинг умумий сонидаги ёрдамчи ходимларнинг ушбу низомда  келтирилган чегаравий меъёрлари ишлаб чиқилган меҳнат нормаларидан келиб чиқиб, 10 фоизгача оширилиши мумкин.

Айрим ёрдамчи ходимлар тоифасига мансуб касб ва лавозимлар учун ходимлар сонининг намунавий нормалари:

Енгил автомобиль ҳайдовчиси — Автомобиль сақлаш лимити мавжуд бўлганда:

— 2 штат бирлиги (2 сменада) — ташкилот раҳбари учун;

— 1,5 штат бирлиги (1,5 сменада) — ташкилот раҳбарининг ҳар бир ўринбосари учун;

— навбатчи автомобиллар учун 1,5 штат бирлиги (1,5 сменада) — ҳар 100 штат бирлигидаги бошқарув ходимлари учун.

Хўжалик мудири — Ҳар бир ташкилот учун 1 штат бирлиги.

Ҳовли супурувчи — 2,5 минг кв метр тозаланадиган майдон учун 1 штат бирлиги.

Қоровул — Бир кеча-кундуз ишлаётганида — ҳар бир ташкилот учун 4,5 штат бирлиги.

Бир сменали иш учун (тунги навбатчилик) — ҳар бир ташкилот учун 3 штат бирлиги.

Қўриқлаш хизмати томонидан қўриқланмаган тақдирда жорий этилади.