Умумий мулкдаги улушни сотишда қонун қолган мулкдорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилади. Фуқаролик кодексининг 224-моддасига кўра, мулкдорлардан бири ўз улушини бошқа шахсга сотмоқчи бўлса, қолган мулкдорлар уни шу нархда ва шу шартлар асосида биринчи навбатда сотиб олиш ҳуқуқига эга. Бу қоида кимошди савдоси орқали сотиладиган мулкларга нисбатан татбиқ этилмайди.

Улушни сотувчи ўз нияти ҳақида бошқа мулкдорларни ёзма равишда хабардор қилиши, улушнинг нархи ҳамда сотиш шартларини маълум қилиши шарт. Агар мулкдорлар кўчмас мулк бўйича бир ой, бошқа мол-мулк бўйича ўн кун ичида ушбу ҳуқуқдан фойдаланмасалар ёки ундан воз кечсалар, улуш исталган шахсга сотилиши мумкин.

Агар улуш имтиёзли сотиб олиш ҳуқуқи бузилган ҳолда сотилган бўлса, қолган мулкдорлар уч ой ичида судга мурожаат қилиб, харидорнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини ўзларига ўтказишни талаб қилиш ҳуқуқига эга.

Шунингдек, мазкур ҳуқуқни бошқа шахсга ўтказишга йўл қўйилмайди. Уй-жойдаги улуш давлат органи ёки юридик шахс томонидан сотилганда эса, ушбу уй-жойда ижарачи сифатида яшаётган шахслар биринчи навбатда имтиёзли сотиб олиш ҳуқуқига эга бўладилар.

Мазкур тартиб мулкдорларнинг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, мулкий муносабатларда шаффофликни таъминлаш ва келиб чиқиши мумкин бўлган низоларнинг олдини олишга хизмат қилади.

Зиёвуддин Намозов,
журналист