Бугун бозорларда, дўконларда, онлайн савдоларда ҳар куни минглаб харидлар амалга оширилади. Аммо кўп ҳолатларда истеъмолчилар ўз ҳуқуқларини билмагани сабабли ҳақини талаб қила олмайди. Қуйида харидор сифатида билишингиз шарт бўлган 5 асосий ҳуқуқий факт келтирилади.

1. Сиз харид қилган маҳсулотда нуқсон аниқланса, алмаштириш ёки пулни қайтаришни талаб қилиш ҳуқуқига эгасиз

Ўзбекистон Республикасининг “Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида”ги Қонунига кўра:

▪️агар товарда нуқсон аниқланса, сиз уни янгисига алмаштириш;

▪️ камайтирилган нархда қолдириш;

▪️ ёки тўлиқ пулни қайтариб беришни талаб қилишингиз мумкин.

Бу ҳуқуқ сотиб олинган кундан бошлаб 24 соат ичида амал қилади. Агар товар кафолатли бўлса — у ҳолда кафолат муддати мобайнида кучда бўлади.

3. "Маҳсулот алмаштирилмайди" деган ёзув — қонунга зид

Кўплаб дўконларда: “Маҳсулот алмаштирилмайди” деган ёзувни кўриш мумкин. Бу мутлақо қонунга зид. Қонунга кўра, нуқсонли товар истеъмолчи хоҳишига кўра:

▪️ янгисига алмаштирилиши;

▪️ таъмирланиши;

▪️ ёки пули қайтарилиши керак.

Агар сотувчи рад этса, унга нисбатан маъмурий жавобгарлик белгиланган.

4. Сизда нотўғри реклама учун шикоят қилиш ҳуқуқи бор

Агар реклама орқали:

▪️ маҳсулот ҳақида нотўғри ахборот берилган бўлса;

▪️унинг фойдаси бўрттирилган ёки алдамчи маълумот берилган бўлса;

Сиз Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлигига шикоят қилишингиз мумкин. Нотўғри реклама — қонунбузарлик ҳисобланади.

5. Харид қилган маҳсулот учун арзонлаштирилган нархда ҳам кафолат талаб қилиш мумкин

Агар сиз “акция” ёки “скидка”да харид қилган бўлсангиз ҳам, товарда нуқсон бўлса, у ҳолда:

▪️ сотувчи таъмирлаш;

▪️ алмаштириш;

▪️ ёки пулни қайтариш мажбуриятидан озод эмас.

Кафолат ҳам арзонлаштирилган маҳсулот учун тўлиқ амал қилади. Бу — истеъмолчининг ажралмас ҳуқуқи.

Ҳар бир фуқаро истеъмолчи сифатида ўз ҳақ-ҳуқуқини билиши ва ҳимоя қила олиши зарур. Қонун — харидорни ҳимоя қилади.

Зиёвуддин Намозов,
"Адолат" МҲАМ ходими