currencies image

12 655,02 UZS

22,14

usd

currencies image

13 725,63 UZS

58,12

eur

currencies image

144,28 UZS

0,24

ru



АсосийЯнгиликларЭлектрон кутубхоналар муаллифлик асарларини барча учун очиқ ҳолда жойлаштириши мумкинми?

Электрон кутубхоналар муаллифлик асарларини барча учун очиқ ҳолда жойлаштириши мумкинми?

Ҳуқуқ

calendar

01.07.2024

eye

106

Электрон кутубхоналар муаллифлик асарларини барча учун очиқ ҳолда жойлаштириши мумкинми?

Баъзида электрон кутубхоналардан фойдаланиш вақтида маҳаллий ва хорижий муаллифлар асарларининг рақамли шаклдаги кўчирма нусхалари барча интернет фойдаланувчилари учун ўқиш ва юклаб олиш имконияти билан жойлаштирилганлигига гувоҳ бўламиз. Аслида бу ҳолат қанчалик қонуний?

Ўзбекистон Республикаси «Муаллифлик ҳуқуқи ва турдош ҳуқуқлар тўғрисида»ги Қонунига кўра, ушбу ҳолат асарлардан фойдаланиш усулларидан бири ҳисобланади.

Қонуннинг 26-моддасига кўра фуқаролик муомаласига қонуний тарзда киритилган асарларнинг нусхаларини ахборот-кутубхона муассасалари томонидан вақтинчалик фойдаланишга муаллифнинг ёки бошқа ҳуқуқ эгасининг розилигисиз ва ҳақ тўламаган ҳолда беришга йўл қўйилади.

Бунда муаллифлик ҳуқуқи объектлари бўлган, рақамли шаклда ифодаланган асарларнинг нусхалари, шу жумладан ахборот-кутубхона муассасаларининг ресурсларидан ўзаро фойдаланиш тартибида бериладиган асарларнинг нусхалари бу асарларнинг рақамли шаклдаги кўчирма нусхаларини яратиш имкониятини истисно этиш шарти билан фақат ахборот-кутубхона муассасаларининг биноларида вақтинчалик фойдаланишга берилиши мумкин.

Яъни асарларнинг рақамли шаклдаги нусхалари фақат ахборот-кутубхона муассасалари бинолари ҳудудида фойдаланилиши ҳамда асарларни юклаб олиш имкониятини чеклаб қўйган ҳолда жойлаштирилиши лозим.

Агар кутубхоналар муаллифлик ҳуқуқи объектларини барча интернет фойдаланувчилари учун очиқ ҳолда жойлаштирмоқчи бўлса, ҳуқуқ эгаси ёки ваколатли шахслар билан шартнома тузишлари лозим.

Қонуннинг 19-моддасига биноан юридик ва жисмоний шахслар, ушбу Қонунда кўрсатилганидан ташқари ҳолларда, асардан фақат ҳуқуқ эгаси ёки бошқа ваколатли шахс билан тузилган шартномага биноан, шу жумладан мулкий ҳуқуқларни жамоавий асосда бошқарувчи ташкилотлар билан тузилган шартномага биноан ёхуд улар бўлмаган тақдирда, бу ташкилотларнинг вазифалари ва мажбуриятларини бажарувчи ташкилот билан тузилган шартномага биноан фойдаланишлари мумкин.

Ушбу талаблар кутубхоналар томонидан бажарилмаслиги қонунчиликда белгиланган тартибнинг бузилиши ҳисобланади.

Қонуннинг 62-моддасига асосан ҳуқуқ эгаси ёки мулкий ҳуқуқларни жамоавий асосда бошқарувчи ташкилот билан шартнома тузмасдан асарларни барчанинг эътиборига етказиш, такрорлаш, тарқатиш ёки ундан бошқача тарзда фойдаланиш муаллифлик ҳуқуқларни бузиш ҳисобланади.

Қонун талабларининг бузилиши Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 1771-моддаси бўйича маъмурий ҳуқуқбузарлик деб эътироф этилади.

Шу билан бирга, Қонунга мувофиқ муаллиф ёки мутлақ ҳуқуқларнинг бошқа эгаси ҳуқуқбузардан зарар қопланиши ўрнига базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан минг бараваригача миқдорда тўланиши лозим бўлган товонни тўлашини талаб қилишга ҳақли

Шу боис, асарларни такрорлаш, асарнинг асл нусхасини ёки нусхаларини сотиш ёки мулк ҳуқуқини ўзгача тарзда бошқа шахсга ўтказиш йўли билан тарқатиш, асарни барчанинг эътиборига етказиш ҳуқуқлари фақат ҳуқуқ эгаси ҳамда ваколатли шахсга тегишли эканлиги сабабли кутубхоналар фаолиятида Қонуннинг 26-моддаси талабларига риоя қилиши ёки асарлардан фойдаланиш учун ҳуқуқ эгалари билан қонунда белгиланган тартибда ёзма шаклда шартнома тузган бўлиши лозим.

Улашиш:

Бошқалар

20-июн 2024, 13:37
1 569

1-синфга қабул бошланди: муҳим 10 саволга жавоб

Мактабларда 1-синфга қабул бошланди. Онлайн ҳужжат топшириш мумкин бўлган ҳудудлар эълон қилинди, бошқа ҳудудларда ҳужжатлар қандай топширилади? Бола ўзи яхши билмайдиган тилда таълим олиши мумкинми? Hudud24.uz ушбу мақола орқали шу ва шу каби саволларга жавоб беради.


28-июн 2024, 14:31
1 189

Коммунал хизмат кўрсатувчи ташкилотлар нималарга мажбур ва уларни бажармаса нима бўлади? Муҳим 5 жиҳат

«Квартплата» миқдори қандай белгиланади? Бу тўлов эвазига коммунал хизмат кўрсатувчи ташкилот айнан қандай ишларни бажариши шарт? Агар бажармаса, нима бўлади? Hudud24.uz ушбу мақолада шу сингари саволларга жавоб беради.


27-июн 2024, 12:49
684

Журналист ўз фаолиятини амалга оширишда дахлсиздир: ОАВга оид муҳим 10 қоида

27 июнь – Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни. Ушбу сана 1993 йил 3 сентябрдаги Қонун белгиланган. Қонунчиликка кўра, журналистга босим ўтказиш тақиқланади, улар эълон қилган материал жиноят иши қўзғатиш учун сабаб бўлиши мумкин. Hudu24.uz ОАВ соҳасига оид эркинликлар ва кафолатлардан айримларини эслатади.


3-июл 2024, 13:42
597

Олимпиада медали учун мукофот пули берилиши тўғрими? Ижтимоий тармоқдаги баҳсларга шахсий муносабат

Кимдир ушбу мукофот умуман берилишини истамайди, ким шунчаки маблағ миқдоридан норози, яна бир томон буни тўғри деб баҳоламоқда. Жамоатчилик фаоли ва Hudud24.uz колумнисти Шаҳноза Соатованинг мақоласида ушбу масалага муносабат билдирилади.