Президентимиз Шавкат Мирзиёев БМТ Бош Ассамблеясининг 2023 йил 19 сентябрда бўлиб ўтган 78-сессиясида «Биз ҳуқуқий, дунёвий, демократик ва ижтимоий давлат бўлмиш Янги Ўзбекистонни барпо этиш сиёсатини қатъий давом эттирмоқдамиз. Мамлакатимиз «Инсон қадри ва манфаатлари учун» деган эзгу ғоя асосида демократия ва адолат тамойилларини мустаҳкамлашга қаратилган туб ислоҳотлар йўлидан дадил илгари бормоқда» дея таъкидлаганди.

Эътироф этиш керак, мамлакатимизда инсон қадрини улуғлаш борасидаги энг муҳим қадам бу – 2023 йил 30 апрелдаги умумхалқ референдуми орқали янгиланган Конституциямизнинг маъқулланишидир. Энг эътиборлиси, асосий қонунимиз «Аввал – инсон, кейин – жамият ва давлат» деган эзгу ғоя устуворлигида янгиланди. Шу асосда қабул қилинган «Ўзбекистон – 2030» тараққиёт стратегияси эса Бирлашган миллатлар ташкилотининг Барқарор ривожланиш мақсадларига уйғун эканлигини бутун дунё ҳамжамияти тан олиб турибди.

Бош қомусимизнинг 1-моддаси «Ўзбекистон — бошқарувнинг республика шаклига эга бўлган суверен, демократик, ҳуқуқий, ижтимоий ва дунёвий давлат» деган таҳрирда янгиланди. Яъни, «Ҳуқуқий давлат» тамойили киритилиб, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашга оид нормалар 3 ҳисса кўпайди. Жумладан, инсон шаъни ва қадр-қиммати дахлсизлиги, ҳеч нарса уларни камситиш учун асос бўлиши мумкин эмаслиги назарда тутилди. Бошқача айтганда, инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлаш – давлатнинг олий мажбурияти этиб белгиланди. Инсон ва давлат органлари ўртасида юзага келадиган ноаниқликлар инсон фойдасига талқин қилиниши ҳам жуда қувонарли ҳол.

Келинг, шу ўринда мамлакатимизда инсон ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш борасида амалга оширилган ислоҳотларнинг айримларига эътибор қаратсак. Масалан, мажбурий ва болалар меҳнатига тўлиқ барҳам берилиши инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг энг ёрқин, ҳеч кимнинг хаёлига келмаган ифодасидир. Ахир, бир аср мобайнида Ўзбекистонда миллионлаб инсонлар пахта теримига мажбурий равишда жалб этилиб, ҳар йили сентябрь ойидан декабргача аҳолининг асосий қисми – ўқитувчи ва шифокорлар, тадбиркорлар, ишчи-хизматчилар, энг ачинарлиси, мактаб ўқувчилари, талабалар пахта теримига сафарбар қилинганини унутиб бўладими?

Ана шу мажбурий меҳнат туфайли ўзбек пахтасига бойкотлар эълон қилиниб, республикамиз йиллар давомида «қора рўйхат»лардан тушмаган. Бироқ, Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси, таъбир жоиз бўлса, жасорати «Пахта йиғим-терими» дея аталган «Кўпга келган тўй»га барҳам берилди.

Инсонга эътибор, унинг қадрини улуғлашнинг яна бир муҳим ифодаси эса мамлакатимиз суд-ҳуқуқ тизимида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлардир. Бунда суд тизимини чинакам адолат қўрғонига айлантириш, яъни кўрилаётган ҳар бир иш бўйича адолатни юзага чиқариш, шу орқали судга мурожаат қилган фуқаролар, тадбиркор ҳамда хўжалик юритувчи субъектларда суддан, давлатдан розилик ҳиссини уйғотиш бош мақсад қилиб олинган.

Иброҳим ЖЎРАЕВ,

Хўжаобод туманлараро иқтисодий суди раиси